Przez długie lata kluby piłkarskie funkcjonowały z dwoma kompletami strojów — domowym i wyjazdowym, zaprojektowanym po prostu tak, by nie kolidował kolorystycznie z barwami gospodarzy. Z czasem jednak producenci sprzętu i same kluby zaczęły traktować trzeci strój jako osobną okazję do eksperymentu, a nie tylko techniczną konieczność.
Trzecie komplety stały się przestrzenią, w której projektanci mogli odejść od klasycznych, kojarzonych z klubem barw. Pojawiały się odważne wzory, nietypowe zestawienia kolorów, czasem odwołania do historii miasta, herbu czy lokalnej symboliki, które nie zmieściłyby się w bardziej zachowawczym stroju podstawowym.
Reakcje kibiców na takie eksperymenty bywały skrajne. Niektóre trzecie stroje z czasem zyskiwały status kultowych i wracały we wspomnieniach jako jedne z najbardziej charakterystycznych koszulek w historii klubu. Inne budziły kontrowersje już w dniu premiery i szybko znikały z użycia, pamiętane głównie jako ciekawostka.
Ciekawe jest też to, że trzeci strój bywał czasem pretekstem do nawiązania do przeszłości klubu — powrotu barw z dawnych dekad albo motywów związanych z miastem i jego tradycją. W ten sposób nowoczesny, często odważny wizualnie element wyposażenia zespołu stawał się jednocześnie formą opowieści o klubowej historii.
Dla kibiców kolekcjonujących koszulki trzecie stroje mają szczególny urok właśnie dlatego, że rzadziej się powtarzają i częściej noszą w sobie coś niestandardowego. To jeden z powodów, dla których pamiątki tego typu cenione są przez osoby interesujące się historią klubowych barw.